Wat is een social return-verplichting?
Social return is een vorm van maatschappelijk verantwoord inkopen. Een opdrachtgever neemt in een aanbesteding of opdracht een social return-verplichting op: de opdrachtnemer zet een deel van de opdrachtwaarde in voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Vaak gaat het om een percentage van de opdrachtwaarde. Hoe groot dat deel is en hoe de waarde wordt berekend, bepaalt de opdrachtgever. Bij de gunning wordt de verplichting onderdeel van het contract.
Waarom opdrachtgevers social return vragen
Opdrachtgevers kopen elk jaar veel in. Met social return zetten zij die inkoopkracht in voor mensen die op eigen kracht moeilijk aan werk komen. Een opdracht levert dan naast een product of dienst ook werkervaring, een leerplek of een baan op. Wie tot de doelgroep hoort, bepaalt de opdrachtgever. Vaak gaat het om mensen met een uitkering uit de Participatiewet of de WW, mensen in het Doelgroepenregister en mbo-studenten op niveau 1 of 2.
Hoe vult een opdrachtnemer social return in?
Een opdrachtnemer kan de verplichting op verschillende manieren invullen, zolang de regels van de opdrachtgever dat toestaan:
- iemand uit de doelgroep in dienst nemen, bij de opdracht of elders in het bedrijf;
- een leerwerkplek of stage aanbieden;
- inkopen bij een sociale onderneming;
- een sociaal project uitvoeren, waarin de opdrachtnemer eigen kennis en tijd inzet om de kansen op werk van de doelgroep te vergroten.
Welke vormen meetellen en hoe ze worden gewaardeerd, staat in de regels van de opdrachtgever. Meer over hoe dat werkt voor u als opdrachtnemer: Socra voor opdrachtnemers.
Wat in de praktijk het verschil maakt
- Vroeg beginnen. Maak direct na de gunning een plan, niet halverwege het contract.
- Samenwerken met het werkgeversservicepunt. Het werkgeversservicepunt in de regio kent kandidaten en helpt bij het vinden en begeleiden van medewerkers.
- Realistisch plannen over de looptijd. Een plaatsing regelen kost tijd, en de verplichting moet meestal binnen de looptijd van het contract zijn ingevuld.
- Bewijs meteen goed bewaren. Denk aan de arbeidsovereenkomst, loonstroken en de doelgroepverklaring. Achteraf verzamelen kost veel meer tijd.
- Voortgang bijhouden. Wie tussentijds ziet waar het contract staat, kan op tijd bijsturen.
Hoe Socra helpt bij social return monitoren
Socra brengt de registratie, de beoordeling en de voortgang van social return samen op één plek, voor opdrachtgever en opdrachtnemer. Persoonsgegevens van kandidaten worden versleuteld opgeslagen, en iedereen ziet alleen wat bij zijn werk hoort.
Lees meer over Socra voor opdrachtgevers en Socra voor opdrachtnemers.
Veelgestelde vragen
Wie hoort bij de doelgroep van social return?
Dat bepaalt de opdrachtgever. Vaak gaat het om mensen met een uitkering uit de Participatiewet of de WW, mensen in het Doelgroepenregister en mbo-studenten op niveau 1 of 2. In de regels van de opdrachtgever staat welke groepen meetellen en hoe lang.
Hoe toont een opdrachtnemer social return aan?
Met bewijs per inzet. Bij een plaatsing zijn dat bijvoorbeeld de arbeidsovereenkomst, loonstroken en een doelgroepverklaring, bij inkoop de factuur van de sociale onderneming. Welke stukken nodig zijn, staat in de regels van de opdrachtgever.
Wat gebeurt er als de social return-verplichting niet wordt gehaald?
Dat bepaalt de opdrachtgever in het contract. Vaak wordt eerst samen gezocht naar een oplossing, zoals een andere invulling of meer tijd. Sommige contracten kennen een boete of een andere maatregel.
Hoort bij elke aanbesteding social return?
Nee. De opdrachtgever kiest per opdracht of er een social return-verplichting in komt, vaak vanaf een bepaalde opdrachtwaarde of looptijd. Dat staat in het inkoopbeleid van de opdrachtgever.
Is social return hetzelfde als SROI?
Nee, al worden de twee in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Veel opdrachtgevers noemen hun social return-beleid ook SROI. Maar SROI staat voor social return on investment: een meetmethodiek die de maatschappelijke waarde van een investering in euro's uitdrukt. De uitkomst is een verhouding, bijvoorbeeld hoeveel maatschappelijke waarde elke geïnvesteerde euro oplevert.
Social return in een opdracht is iets anders. Het is een verplichting die de opdrachtgever in de uitvraag opneemt en die bij de gunning onderdeel wordt van het contract: de opdrachtnemer zet een deel van de opdrachtwaarde in ten behoeve van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hoe de opdrachtnemer dat invult, wordt vaak in overleg met de opdrachtgever uitgewerkt. De waarde wordt berekend volgens de rekenregels van de opdrachtgever, zoals vaste bedragen per doelgroep of de loonkosten, en niet met de SROI-meetmethodiek.